Obszary due diligence: finansowe, prawne, biznesowe i inne

Zakres i kompleksowość analizy due diligence są uzależnione przede wszystkim od specyfiki badanego przedsiębiorstwa, branży w jakiej ono działa oraz jego wielkości. Zespół przeprowadzający badanie skupia się na tych obszarach, które są najbardziej istotne z perspektywy kupującego. Czynności jakie są wykonywane w procesie analizy due diligence to m. in.:

  • Analiza modelu biznesowego oraz źródeł generowania przychodów i kosztów.
  • Bezpośrednie rozmowy z właścicielami, zarządem oraz pracownikami.
  • Wizyta w siedzibie przedsiębiorstwa oraz w jego oddziałach.
  • Weryfikacja systemu księgowego oraz stosowanych metod rachunkowości – w przypadku due diligence finansowego.
  • Szczegółowa analiza dokumentów źródłowych (np. faktur, umów, kontraktów).

Rodzaje i obszary due diligence

W zależności od zakresu i obszaru, który podlega analizie, można wyróżnić następujące rodzaje badania due diligence:

Due diligence biznesowe

W przypadku due diligencje biznesowego analizowana jest struktura organizacyjna przedsiębiorstwa, procesy biznesowe w nim występujące, analiza kadry zarządzającej, zespołu pracowników oraz ich kompetencji, ocena stosowanych strategii sprzedażowych, polityki cenowej, profilu klientów czy możliwości skalowania biznesu i potencjału wzrostu na tle rynku i konkurencji.

Due diligence finansowe

Finansowe due diligence obejmuje weryfikację stosowanych zasad rachunkowości, prawidłowości dokonanych księgowań, analizę kondycji finansowej przedsiębiorstwa na podstawie sprawozdań finansowych, ze szczególnym naciskiem na analizę rachunku wyników, bilansu i rachunku przepływów. Analizie podlega również struktura przychodów i kosztów, identyfikowane są odchylenia oraz zdarzenia jednorazowe mające wpływ na wynik. Oceniane są istotne wskaźniki finansowe, w tym m.in. wskaźniki płynności, rentowności, zadłużenia, rotacji zapasów czy należności. Z uwagi na to, jak istotnym elementem składającym się na ostateczną wycenę przedsiębiorstwa jest wartość EBITDA, która zostaje wskazana przez sprzedającego na wcześniejszym etapie procesu transakcyjnego, jednym z ważniejszych celów finansowego due diligence jest potwierdzenie jej wysokości.

Due diligence prawne

Skupia się na badaniu treści zawartych umów, kontraktów, czy uzyskanych pozwoleń, weryfikowana jest ich zgodność z aktualnymi przepisami, analizie podlegają również sprawy sądowe i administracyjne, w których stroną jest badane przedsiębiorstwo. Celem analiz jest zidentyfikowanie potencjalnych ryzyk mogących skutkować w przyszłości koniecznością poniesienia kosztów przez inwestora np. w przypadku poniesienia odpowiedzialności z tytułu nieterminowej realizacji umowy.

Due diligence podatkowe

Polega na zrozumieniu i ocenie struktury podatkowej przedsiębiorstwa, identyfikowane są zobowiązania podatkowe i stopień ich regulowania. Weryfikacji podlega także prawidłowość rozliczeń podatkowych w odniesieniu do obowiązujących przepisów w zakresie: podatku dochodowego od osób prawnych, podatku od towarów i usług, podatku akcyzowego, podatku dochodowego od osób fizycznych, a także składek na ubezpieczenie społeczne oraz podatku od czynności cywilnoprawnych i podatku od nieruchomości. Due diligence podatkowemu podlegają również transakcje pomiędzy podmiotami powiązanymi w zakresie przepisów dotyczących cen transferowych.

Due diligence technologiczne

Obejmuje analizę i ocenę stosowanych w przedsiębiorstwie technologii, poziomu zaawansowania badań realizowanych przez przedsiębiorstwo. Analizowane są także procesy technologiczne pod kątem oceny stopnia ich nowoczesności. Badanie polega również na zrozumieniu wykorzystywanych w badanym podmiocie systemów IT.

Due diligence środowiskowe

Skupione na ocenie wpływu przedsiębiorstwa na środowisko naturalne i oszacowaniu ryzyka ekologicznego związanego z prowadzoną działalnością, weryfikacji poziomów emisji CO2, ocenie wykorzystywanych technologii pod kątem konieczności dokonania inwestycji proekologicznych, analizie stosowanej gospodarki odpadami oraz surowcami wtórnymi.

Powyższy zbiór nie jest zamknięty i z uwagi na specyficzne cechy każdego przedsiębiorstwa, możliwe jest badanie uwzględniające obszary, które nie zostały wymienione. Istotne dla przygotowania prawidłowej analizy due diligence jest dokładne określenie przez inwestora, jakie informacje będą dla niego istotne do podjęcia decyzji. Wyniki raportu z due diligence znajdują najpełniejsze odzwierciedlenie w ofercie wiążącej, składanej przez inwestora po oszacowaniu ostatecznej ceny jaką jest skłonny zapłacić za przedsiębiorstwo. Zidentyfikowane w trakcie analizy due diligence ryzyka zostają zaadresowane w dokumentacji transakcyjnej (umowy sprzedaży i nabycia, oświadczeniach sprzedającego względem kupującego).