Wycena przedsiębiorstwa i składników jego majątku

Wprowadzenie

Znajomość wartości firmy stanowi dla właścicieli istotny element zarządzania przedsiębiorstwem,
w tym podstawę podejmowania strategicznych decyzji dotyczących przyszłości firmy.

 

 

Każde przedsiębiorstwo jest unikatowe i posiada zróżnicowane zasoby, wobec czego wycena firmy wymaga indywidualnego podejścia oraz szczegółowej analizy celu przeprowadzanej wyceny.

 

Wycena przedsiębiorstwa, udziałów lub akcji

Wyceny przedsiębiorstwa dokonuje się między innymi na potrzeby:

  • transakcji sprzedaży,
  • darowizny,
  • połączenia, podziału, nabycia bądź sprzedaży firmy,
  • zmiany formy prawnej,
  • restrukturyzacji,
  • zmiany struktury własnościowej spółki,
  • procesów sądowych,
  • wewnętrznej informacji dla właściciela,
  • określenia parytetów wymiany udziałów lub akcji.

 

Do każdego projektu podchodzimy indywidulanie i kompleksowo, stąd na początku współpracy niezmiernie istotne jest poznanie specyfiki danego przedsiębiorstwa oraz określenie celu wyceny. Na podstawie analizy rynku oraz aktualnej sytuacji finansowo – majątkowej podmiotu dobieramy odpowiednią metodę wyceny oraz określamy szczegółowe zapotrzebowanie informacyjne.

 

Po zebraniu i analizie wszystkich danych sporządzamy wycenę przedsiębiorstwa. Ostatnim etapem procesu jest prezentacja wyników Klientowi oraz przekazanie raportu z wyceny.

Do wyznaczenia wartości godziwej firmy stosowane są trzy grupy metod wyceny: majątkowe, porównawcze i dochodowe.

1.

Metody majątkowe oparte są na oszacowaniu wartości poszczególnych składników majątku.
W zależności od celu wyceny stosowane są adekwatne standardy wartości (między innymi wartość księgowa, rynkowa, likwidacyjna).

2.

Metody porównawcze stanowią odniesienie wartości wycenianego przedsiębiorstwa do porównywalnych spółek publicznych lub porównywalnych historycznych transakcji na podstawie odpowiednio dobranych mnożników.

3.

Wycena firmy metodą dochodową polega na sprowadzeniu przyszłych przepływów środków pieniężnych generowanych przez przedsiębiorstwo do wartości na dzień wyceny.

Zadaj pytanie

Wycena zorganizowanej części przedsiębiorstwa

 

Jedną z decyzji strategicznych przedsiębiorstwa jest wydzielenie ze swoich struktur jego zorganizowanej części, która może zostać sprzedana lub wniesiona aportem do innego przedsiębiorstwa. W celu przeprowadzenia tego procesu niezbędna jest wycena zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Wycena zorganizowanej części przedsiębiorstwa przebiega w sposób zbliżony do wyceny przedsiębiorstwa. Wymaga ona w pierwszej kolejności dogłębnego poznania specyfiki wycenianej działalności i nośników jego wartości. Cechy danego ZCP w istotnym stopniu determinują metodę wyceny, która powinna zostać zastosowana do określenia jego wartości.

Do wyznaczenia wartości godziwej zorganizowanej części przedsiębiorstwa stosowane są trzy grupy metod wyceny: majątkowe, porównawcze i dochodowe.

Zgodnie z art. 4a pkt 4 ustawy o CIT art. 5a pkt 4 ustawy o PIT art. 2 ust. 27e ustawy o VAT zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych. Specyfiką zespołu tych składników jest możliwość samodzielnego realizowania określonych zadań i czynności.

Zadaj pytanie

Wycena znaku towarowego, marki i autorskich praw majątkowych

Marka i znak towarowy stanowią istotny element strategii budowania rozpoznawalności produktów, usług i samego przedsiębiorstwa.

 

Wizerunek firmy kreowany wokół marki i znaku towarowego wpływa na zdobywanie i utrwalanie przewagi konkurencyjnej, dlatego marka i znak towarowy są uznawane za kluczowe niematerialne składniki majątku tworzące wartość przedsiębiorstwa.

Określenie wartości godziwej marki i znaku towarowego jest istotne z punktu widzenia przedsiębiorstwa zarówno na poziomie strategicznym, marketingowym, jak również finansowym.

Wycena wartości godziwej marki i znaku towarowego może być wykorzystana
między innymi w następujących celach:

  • na potrzeby własne przedsiębiorstwa i jego właścicieli,
  • udzielenia licencji na wykorzystywanie marki i znaku towarowego,
  • np. w ramach sieci franczyzowej,
  • sprzedaży,
  • zabezpieczenia zaciąganego kredytu lub pożyczki,
  • aportu do innego podmiotu.

 

Przedsiębiorstwo może posiadać zarówno zarejestrowane lub niezarejestrowane znaki towarowe, które mogą podlegać wycenie. Na początku współpracy wspólnie z Klientem określany jest zakres wyceny oraz jej cel. 

Przy wycenie marki i znaku towarowego bazujemy na danych finansowych otrzymanych od spółki oraz materiałach gromadzonych przez specjalistyczne bazy danych.

Najczęściej stosowaną w praktyce, uznaną i akceptowaną przez biegłych rewidentów metodą wyceny marki i znaku towarowego na potrzeby ustalenia wartości godziwej jest dochodowa metoda zwolnienia z opłat licencyjnych (z ang. relief from royalty method). Jej zaletą jest powiązanie wartości marki i znaku towarowego z warunkami rynkowymi i wpływem otoczenia. Metoda ta jest również powszechnie stosowana w postępowaniach odszkodowawczych i kontrolnych.

Na proces wyceny marki i znaku towarowego składają się następujące etapy:

  • ustalenie celu i przedmiotu wyceny,
  • zebranie niezbędnych danych do wyceny,
  • analiza otrzymanych danych oraz czynników wpływających na wartość marki
  • i znaku towarowego,
  • sporządzenie modelu wyceny,
  • prezentacja wyników i przekazanie raportu z wyceny

 

Zadaj pytanie

Wycena portfeli wierzytelności

Określenie wartości godziwej portfela wierzytelności jest kluczowe dla podmiotów, które rozpatrują inwestycję nabycia portfela wierzytelności, bądź też
dla instytucji i firm, planujących sprzedaż przeterminowanych wierzytelności.

 


Systematycznie prowadzone wyceny wartości godziwej portfela wierzytelności są ponadto niezbędne w przypadku ustanawiania na portfelu zabezpieczenia finansowania dłużnego oraz na potrzeby sprawozdawcze funduszy inwestycyjnych.

Na proces wyceny portfela wierzytelności składają się następujące etapy:

  • określenie przedmiotu oraz celu wyceny,
  • zebranie informacji do wyceny,
  • analiza otrzymanych danych,
  • sporządzenie wyceny,
  • prezentacja wyników i przekazanie raportu z wyceny.

 

 

 

W przypadku wycen portfeli wierzytelności korporacyjnych lub zabezpieczonych hipotecznie najczęściej stosowana jest metoda zdyskontowanych przepływów pieniężnych.

CMT Advisory posiada bogate doświadczenie w sporządzaniu wycen portfeli wierzytelności o zróżnicowanym charakterze. Sporządzaliśmy wyceny portfeli na potrzeby transakcji oraz na potrzeby sprawozdawcze dla spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych, firm pożyczkowych, banków spółdzielczych oraz firm windykacyjnych. Doświadczenie CMT Advisory obejmuje łącznie kilkadziesiąt projektów wycen portfeli wierzytelności.

 

Wycena portfeli niezabezpieczonych wierzytelności detalicznych jest sporządzana za pomocą metodologii PD/LGD. Metoda to znalazła bardzo szerokie zastosowanie w praktyce – zgodnie z Nową Umową Kapitałową stosują ją banki w wariancie zaawansowanym metody wewnętrznych rankingów. Jest ona także wykorzystywana przy estymacji strat w wyniku niewypłacalności emitentów obligacji korporacyjnych, a także do wyznaczania wartości portfeli kredytów i pożyczek detalicznych.

 

Zadaj pytanie

Wycena nieruchomości i środków trwałych

REIA to połączenie wiedzy, doświadczenia i kompetencji rzeczoznawców majątkowych oraz zespołu CMT Advisory. Dotychczasowa współpraca zaowocowały powstaniem spółki REIA, specjalizującej się w wycenie nieruchomości komercyjnych. Więcej informacji na stronie reia.pl

Wycena know-how, technologii i patentów

Know-how i tajemnice handlowe stanowią aktywa niematerialne, które znajdują się w posiadaniu niemal każdej organizacji. Mogą być one udokumentowane w plikach, schematach, rysunkach czy archiwach, lecz materiały tego rodzaju stanowią zwykle tylko niewielką część całego aktywa w postaci know-how czy tajemnicy handlowej. Aktywa te stanowią integralny element organizacji i są częścią kapitału intelektualnego przedsiębiorstw.

Dysponowanie know-how, technologiami czy patentami stanowi element strategii tworzenia przewagi konkurencyjnej przedsiębiorstwa. Posiadanie tego rodzaju aktywów ma pozytywny wpływ na zdolność przedsiębiorstwa do generowania dochodów, a utrata kontroli nad informacjami stanowiącymi know-how i tajemnice handlowe może stanowić istotne zagrożenie dla organizacji.

 

Aktywa takie jak know-how, technologie czy patenty coraz częściej są przedmiotem transakcji, wykorzystywane są w działaniach reorganizacyjnych, jak i stosowane są jako zabezpieczenie finansowania. Rzetelna ich wycena jest niezbędnym elementem umożliwiającym sprawną realizację wspomnianych procesów.

Wśród metod wyceny kapitału intelektualnego przedsiębiorstw można wyróżnić trzy grupy: metody rynkowe, metody dochodowe oraz metody kosztowe. Do najpopularniejszych metod należy metoda zwolnienia z opłat licencyjnych oraz metoda podziału dochodów.

 

 

 

Z uwagi na rosnące znaczenie wartości niematerialnych i prawnych w tworzeniu przewagi konkurencyjnej, znajomość wartości kluczowych składników majątku ma istotny wpływ na formułowanie
długoterminowej strategii
przedsiębiorstwa.

 

 

Metodaz wolnienia z opłat licencyjnych opiera się na założeniu dotyczącym możliwości wyboru przez spółki i organizacje, czy preferują posiadać dany składnik aktywów na własność, czy też zawrzeć porozumienie licencyjne z jej właścicielem. Wartość godziwa jest obliczana jako bieżąca wartość hipotetycznych opłat pieniężnych uiszczanych jej właścicielowi, z których spółka jest zwolniona w przypadku posiadania aktywa na własność.

Metoda podziału dochodów polega na ustaleniu dodatkowych przepływów pieniężnych (dochodów) generowanych dzięki wykorzystywaniu kapitału intelektualnego przedsiębiorstw oraz dokonaniu odpowiedniego podziału tych przepływów pomiędzy licencjodawcę oraz licencjobiorcę. Wartość godziwa jest obliczana jako bieżąca wartość hipotetycznych dochodów przynależnych licencjodawcy.  

Zadaj pytanie

Wycena umów i relacji z klientami

Każde przedsiębiorstwo w procesie prowadzonej działalności buduje relacje ze swoimi klientami,
które mogą mieć znaczący wpływ na jego przyszłe wyniki. W procesie wyceny efektowi tych działań zostaje przypisana wartość godziwa.

 

W wycenie umów i relacji z klientami uwzględnia się między innymi:

  • listy klientów,
  • portfel zamówień lub produkcji,
  • umowy z klientami i odnośne powiązania z klientami,
  • nieumowne powiązania z klientami,
  • aktywa niematerialne wynikające z umowy
1.

Lista klientów składa się z informacji o klientach, takich jak ich nazwa oraz dane kontaktowe. Lista klientów może mieć postać bazy danych, która składa się z innych informacji o klientach, takich jak historia dokonanych przez nich zamówień oraz dane demograficzne. Listy klientów są często leasingowane lub wymieniane.

2.

Portfel zamówień lub produkcji wynika z umów, którymi są zamówienia zakupu lub sprzedaży. Jeżeli jednostka nawiązuje powiązania z klientami na drodze zawierania umów, tego rodzaju powiązania wynikają z tytułów umownych.

3.

Umowa z klientem oraz odnośne powiązania z klientem mogą stanowić dwa odrębne składniki aktywów niematerialnych. Zarówno okres użytkowania jak i sposób konsumowania korzyści ekonomiczne z tych dwóch składników aktywów mogą się różnić.

4.

Powiązanie jednostki z jej klientem zachodzi jeśli jednostka ma informacje o kliencie i utrzymuje regularny kontakt z klientem oraz klient ma możliwość nawiązania bezpośredniego kontaktu z jednostką. Powiązania z klientem spełniają kryterium umowno-prawne, jeżeli jednostka ma wypracowaną praktykę nawiązywania powiązań z klientami niezależnie od tego, czy umowa istnieje na dzień przejęcia. Powiązania z klientem mogą także powstawać na drodze innych umów, takich jak regularne kontakty utrzymywane przez przedstawicieli ds. sprzedaży lub serwisu.

5.

Relacje wynikające z umowy z klientami mogą być źródłem kreowania wartości również w innych obszarach funkcjonowania przedsiębiorstwa. Efektem realizowanej współpracy może być wykreowanie specyficznych aktywów niematerialnych, takich jak know-how czy marki produktowe, dzięki którym uzyskiwana jest trwała przewaga konkurencyjna.

 

Wszystkie z powyższych elementów mogą posiadać istotny udział w kreowaniu wartości przedsiębiorstwa i mogą być przedmiotem wyceny. Wycena tego rodzaju składników majątku wykorzystywana jest zarówno na potrzeby transakcyjne, jak w przypadku zdarzeń wymagających ujawnienie ich w bilansie przedsiębiorstwa.

Zadaj pytanie

Wycena oprogramowania i domen internetowych

Programy komputerowe i formaty programów, które podlegają prawnej ochronie takiej jak wynikająca z prawa patentowego lub autorskiego, spełniają kryterium prawno-umowne służące zidentyfikowaniu ich jako wartości niematerialnych. Programy komputerowe, czy też aplikacje na urządzenia mobilne stanowią istotne aktywo przedsiębiorstwa,
które bezpośrednio lub pośrednio zapewniają przedsiębiorstwu przychody ze sprzedaży.

Zarejestrowane nazwy domen internetowych stwarza związek pomiędzy nazwą a wyznaczonym komputerem w Internecie przez okres rejestracji. W obecnych warunkach zarejestrowane nazwy domen pełnią funkcję zbliżoną do znaków towarowych, to znaczy stanowią element strategii budowania rozpoznawalności produktów, usług i samego przedsiębiorstwa, a także przyczyniają się do zdobywania i utrwalania przewagi konkurencyjnej przedsiębiorstwa.

Powszechną praktyką rynkową stały się transakcje, których przedmiotem są aktywa niematerialne w postaci oprogramowania lub jego elementów, jak i domen internetowych. Transakcje te wymagają sporządzenia wyceny wartości godziwej w celu ustalenia warunków transakcji umożliwiających efektywną jej realizację.