Budowanie wartości przedsiębiorstwa poprzez restrukturyzację – perspektywa eksperta

Merytoryczna dyskusja oparta na danych powinna wypierać intuicyjne podejście do ratowania przedsiębiorstw, a samo postępowanie restrukturyzacyjne nie powinno stanowić wyłącznie instrumentu prawnego. Postępowanie restrukturyzacyjne z perspektywy ekonomicznej to druga szansa, to proces zarządzania płynnością, dostosowania do dalszego funkcjonowania w warunkach rynkowych i budowania wartości przedsiębiorstwa.

Jakość danych przesądza o wykonaniu układu

Ekonomizacja prawa restrukturyzacyjnego nie sprowadza się jedynie do kolejnych testów czy wycen. Oznacza przede wszystkim zmianę logiki całego procesu. Kluczowe decyzje powinny być podejmowane na podstawie rzetelnych danych finansowych, w szczególności pozwalających na możliwie wiarygodne zaplanowanie przepływów pieniężnych oraz ocenę zdolności przedsiębiorstwa do odbudowy rentowności, a nie powinny opierać się wyłącznie na deklaracjach dłużnika czy nadmiernie optymistycznych założeniach mających przekonać wierzycieli do przyjęcia układu. Skala problemu dotychczasowego modelu jest widoczna w statystykach zakończonych postępowań restrukturyzacyjnych, w których dłużnikiem była spółka prawa handlowego, prowadzonych w systemie KRZ w latach 2024-2025. Jak wskazano w badaniach przywołanych w niniejszym raporcie, 71% układów tych spółek zostało uchylonych w ciągu dwóch lat od ich zatwierdzenia. Dane te mogą pokazywać, że problemem rynku nie był brak instrumentów prawnych, lecz niedostateczna jakość planowania finansowego oraz brak skutecznego wdrożenia działań naprawczych, tym samym brak oczekiwanych efektów pozwalających wykonać układ.

Jednocześnie badania pokazały, że wśród wykonanych układów ogółem wyraźnie przeważały układy proponowane przez spółki kapitałowe. Podmioty gospodarcze dysponujące pełną księgowością, controllingiem finansowym i profesjonalnym doradztwem odpowiadają za większość skutecznych restrukturyzacji. Restrukturyzacja w rozumieniu ekonomicznym jest procesem ciągłym i działa zdecydowanie lepiej tam, gdzie zarząd posiada dostęp do aktualnych danych, potrafi monitorować rentowność poszczególnych obszarów działalności i szybko reagować na zmieniające się warunki.

Standardy, technologia i kompetencje

Można oczekiwać, że w kolejnych latach większego znaczenia nabiorą jednolite standardy sporządzania prognoz finansowych, testów zaspokojenia, w tym wycen przedsiębiorstw i składników ich majątku, a także kontroli płynności. Rynek będzie coraz mniej tolerował restrukturyzacje oparte na odsuwaniu problemów w czasie. Coraz większą rolę odegrają także narzędzia AI i zaawansowana analityka danych. Technologie te mogą wspierać opracowanie projektów wymaganych dokumentów, opis scenariuszy restrukturyzacji czy analizę konkurencji. Jednocześnie sama technologia nie zastąpi kompetencji zarządczych i zdolności do wdrażania zmian operacyjnych. Tak jak sam obowiązek przygotowania dodatkowych dokumentów nie gwarantuje sukcesu restrukturyzacji. Kluczowe pozostaje pytanie, czy przedstawione prognozy są wiarygodne i oparte na rzetelnych danych operacyjnych.

Realna restrukturyzacja to ludzie, którzy potrafią zidentynfikować problemy operacyjne i szybko podjąć działania. Dlatego coraz większego znaczenia nabierać będą interim menedżerowie oraz zespoły multidyscyplinarne. Nawet najlepiej przygotowany plan restrukturyzacyjny czy test zaspokojenia pozostaną bowiem jedynie dokumentami, jeśli przedsiębiorstwo nie odzyska zdolności do generowania dodatnich przepływów pieniężnych.

Perspektywa inwestycyjna: rynek distressed assets

Rozwój rynku distressed assets przy rosnącym zainteresowaniu inwestorów wyspecjalizowanych w nabywaniu przedsiębiorstw w kryzysie może nadać znaczenia postępowaniom restrukturyzacyjnym na rynku inwestycyjnym, obok funkcji ochronnej. W praktyce oznacza to przesunięcie akcentu z ochrony formalnej przed upadłością na maksymalizację wartości ekonomicznej przedsiębiorstwa i szybką odbudowę jego zdolności operacyjnej.

Lepsze dane zamiast kolejnych procesów

Rynek nie potrzebuje więcej procesów – potrzebuje lepszej jakości danych i większej transparentności, by podejmować decyzje, które mają szansę przetrwać próbę czasu. Ekonomizacja prawa restrukturyzacyjnego może stać się szansą na odejście od restrukturyzacji rozumianej jako „gra na czas” i przekształcenie jej w świadomy proces odbudowy wartości przedsiębiorstwa – mierzonej nie tylko poziomem zaspokojenia wierzycieli, lecz przede wszystkim trwałą zdolnością firmy do dalszego, rentownego funkcjonowania.

Po więcej informacji w temacie restrukturyzacji zapraszamy do raportu przygotowanego przez nasze ekspertki Ulyanę Zarembę i Martę Latoń: Restrukturyzacja-droga-do-upadlosci-czy-do-budowania-wartosci-przedsiebiorstwa

Miłej Lektury!