AI zmienia rynek M&A w IT. Liczy się już nie tylko wzrost, ale unikalna przewaga – komentarz
Rynek transakcyjny w branży Software & Services w 2025 roku kontynuował okres stabilizacji, utrzymując się na poziomach sprzed wyjątkowo aktywnych lat 2021–2022. Przez ostatnie 3 lata schłodzenie rynku M&A w sektorze IT następowało równocześnie z całym rynkiem M&A, natomiast od drugiej połowy 2025 roku nastąpiło pewne oderwanie się tego segmentu rynku od globalnej tendencji. Cały europejski rynek M&A wrócił w 2025 roku na ścieżkę wzrostu, podczas gdy branża IT pozostała w trendzie bocznym, a jej udział w rynku spadł. To sygnał, że sektor mierzy się dziś z własnym, specyficznym wyzwaniem, wykraczającym poza cykl makroekonomiczny, dostępność kapitału i wynikający z nich poziom aktywności inwestorów na rynku M&A.
AI zmienia due diligence w transakcjach M&A w IT
W tym kontekście w raportach branżowych najczęściej pojawia się rewolucja AI – nadal postępujący, dynamiczny rozwój narzędzi LLM stanowi czynnik zaburzający dotychczasowy porządek, obok którego trudno jest dzisiaj przejść obojętnie. Skalę zjawiska dobrze oddaje Bain & Company – jak wynika z raportu „M&A in Software: Five Secrets to Creating Real Value When Acquiring AI Assets” w 2025 roku niemal połowa transakcji technologicznych miała komponent AI, wobec zaledwie jednej czwartej rok wcześniej, a wartość transakcji związanych z AI już po trzech kwartałach 2025 roku ponad dwukrotnie przekroczyła cały 2024 rok. Jednocześnie AI stała się nowym, krytycznym elementem due diligence. Kupujący oceniają dziś, czy i jak sztuczna inteligencja wpłynie na przejmowaną spółkę, przypisując jej model do jednej z trzech kategorii – zagrożonego „rewolucją”, wymagającego „transformacji” lub jedynie „wzmacnianego” przez AI. Analiza obejmuje m. in. weryfikację, czy AI nie podważy modelu przychodowego, dotychczasowej przewagi konkurencyjnej oraz czy target dysponuje realnymi, trudnymi do skopiowania zasobami danych. Ta dodatkowa warstwa analizy wydłuża procesy transakcyjne, a jak przyznaje większość kupujących badanych przez Bain, ocena wpływu AI niejednokrotnie skłoniła ich do wycofania się z transakcji.
Jak AI wpływa na wycenę spółek technologicznych?
Komponent AI – jako funkcjonalność lub kompetencja, staje się jednocześnie elementem, którego szukają inwestorzy. Analiza wybranych przejęć ogłoszonych w latach 2025–2026 pokazuje, że wysokie wyceny w Europie osiągają dziś m. in. spółki łączące własny produkt oparty o AI z powtarzalnym, subskrypcyjnym przychodem – do tego grona należą opisywane w raporcie transakcje zakupu Sana Labs, czy Cognigy. Równolegle atrakcyjne wyceny uzyskują dostawcy wyspecjalizowani wertykalnie – m. in. TTTech Auto, Fortnox czy Admincontrol. Warto przy tym zaznaczyć, że opisywana polaryzacja nie przebiega wzdłuż prostego podziału na produkt i usługi. Na atrakcyjne wyceny mogą liczyć również spółki usługowe, pod warunkiem, że dysponują wąską, trudną do zreplikowania specjalizacją oraz rozpoznawalną marką. Dobrze ilustruje to przypadek z rynku polskiego, czyli transakcja nabycia pakietu kontrolnego w Callstacku – wrocławskiej spółce wyspecjalizowanej w React Native, która jednocześnie odgrywa istotną rolę w rozwoju tej technologii. Innym przykładem, już z rynku europejskiego, jest przejęcie holenderskiego HSO przez Bain Capital za blisko 1,2 mld USD – spółki usługowej, której wartość opiera się na statusie jednego z czołowych globalnych partnerów Microsoft Dynamics 365 i przynależności do Microsoft Inner Circle, czyli grona 1% najlepszych partnerów koncernu. W obu przypadkach kupujący płacił nie za powtarzalny przychód licencyjny, lecz za dostęp do kompetencji i pozycji w ekosystemie, których nie da się szybko zbudować organicznie – zwłaszcza w warunkach ograniczonej podaży doświadczonych inżynierów.
Software House nadal może być atrakcyjny dla inwestora
Model usługowy sam w sobie nie jest zatem czynnikiem obniżającym wycenę. Presję odczuwają dostawcy ogólnego body leasingu i prac projektowych bezwyróżniającej się specjalizacji, natomiast spółki technologiczne o statusie eksperta w konkretnej niszy pozostają nadal pożądanym aktywem. Sygnały na przyszłość są zachęcające. Według badania CMS zawartego w raporcie „CMS European M&A Outlook 2026” aż 85% firm i funduszy deklaruje plany transakcyjne na najbliższy rok, a zarówno McKinsey (w artykule „Technology M&A: AI enters its industrial phase”), jak i Bain w wyżej cytowanym raporcie wskazują, że w najbliższym czasie rosnąć będą premie za wyspecjalizowane platformy branżowe (m. in. z własnymi narzędziami AI), a rynek czeka dalsza konsolidacja mniejszych dostawców. Reasumując, branża Software & Services pozostanie jednym z ważnych elementów rynku M&A.
M&A w branży IT – czego można spodziewać się w 2026 roku
Obecna korekta nie tyle obniża jej atrakcyjność, ile ją polaryzuje – liderzy i spółki o unikalnych przewagach utrzymają wysokie wyceny, presję natomiast odczują podmioty replikujące powszechny i łatwo zastępowalny model biznesowy.
